Spis treści
- Czym jest ulga na złe długi?
- Kiedy możesz skorzystać z ulgi w VAT?
- Co, jeśli kupującym jest konsument albo firma nieczynna w VAT?
- Jak ulga działa w VAT: korekta i obowiązki dłużnika
- Ulga na złe długi w PIT i CIT
- Przykład: faktura na 10 000 zł netto bez zapłaty
- Jakie dokumenty warto zebrać przed korektą?
- Najczęstsze błędy przy uldze na złe długi
- Ulga na złe długi krok po kroku
- Podsumowanie: ulga na złe długi w praktyce
- FAQ – ulga na złe długi: najczęściej zadawane pytania
Księgowość od 199 zł netto
Bez zbędnych formalności. Odezwiemy się zwykle w 24 godziny w dni robocze.
Bezpłatna wycena →Ulga na złe długi pozwala odzyskać podatek, który zapłaciłeś od faktury, za którą klient nie zapłacił. Wystawiasz fakturę, odprowadzasz VAT i podatek dochodowy, a pieniędzy nadal nie ma. Dlatego przepisy dają możliwość skorygowania tych rozliczeń po 90 dniach od terminu płatności. W tym artykule wyjaśniamy, kiedy możesz skorzystać z ulgi, jakie warunki trzeba spełnić, jak wygląda to w VAT i w podatku dochodowym oraz co zrobić krok po kroku. Opisujemy stan na 27.10.2026.
Najważniejsze punkty
- Ulga dotyczy faktur, które pozostają niezapłacone przez 90 dni od terminu płatności.
- W VAT korektę można zrobić w ciągu 3 lat od końca roku, w którym wystawiono fakturę.
- Wierzyciel musi być czynnym podatnikiem VAT w dniu poprzedzającym złożenie korekty.
- W podatku dochodowym ulgę wykazujesz w zaliczkach albo w zeznaniu rocznym.
- Jeśli klient zapłaci później, korektę trzeba odwrócić.
- Dłużnik, który odliczył VAT, ma obowiązek skorygować odliczenie.
Czym jest ulga na złe długi?
To mechanizm, który chroni przedsiębiorcę przed płaceniem podatku od przychodu, którego faktycznie nie otrzymał. Obejmuje dwa obszary: VAT oraz podatek dochodowy (PIT albo CIT). W obu przypadkach punktem wyjścia jest faktura, której nie zapłacono w terminie, a od jego upływu minęło co najmniej 90 dni.
Ulga nie anuluje długu. Klient nadal ma obowiązek zapłaty, a Ty możesz dochodzić należności. Zmienia się tylko rozliczenie podatkowe: wierzyciel koryguje podatek, a dłużnik, jeśli odliczył VAT, musi swoje odliczenie cofnąć.
Kiedy możesz skorzystać z ulgi w VAT?
Zasady opisuje art. 89a w ustawie o VAT w ISAP. W praktyce wierzyciel musi spełnić kilka warunków jednocześnie:
- ✓faktura nie została zapłacona w całości lub w części, a wierzytelność nie została sprzedana,
- ✓od upływu terminu płatności minęło 90 dni,
- ✓od końca roku, w którym wystawiłeś fakturę, nie minęły 3 lata,
- ✓w dniu poprzedzającym złożenie korekty jesteś czynnym podatnikiem VAT.
Przy płatności częściowej korygujesz tylko niezapłaconą część. Jeśli termin płatności nie wynika z umowy ani z faktury, trzeba go ustalić według ogólnych zasad, dlatego warto zapisywać go jednoznacznie przy wystawianiu faktury.
Co, jeśli kupującym jest konsument albo firma nieczynna w VAT?
Gdy nabywca nie jest czynnym podatnikiem VAT, same 90 dni zwykle nie wystarczą. Potrzebny jest dodatkowy dowód nieściągalności, na przykład prawomocne orzeczenie sądu skierowane do egzekucji, wpis dłużnika do rejestru długów albo ogłoszenie upadłości konsumenckiej. Dokładny zakres warunków sprawdź w przepisach albo omów z księgową, bo zależy od tego, kim jest odbiorca.
Jak ulga działa w VAT: korekta i obowiązki dłużnika
Wierzyciel zmniejsza podstawę opodatkowania i podatek należny, ujmując korektę w JPK_V7 za okres, w którym spełnił warunki i dokonał korekty. Zapłacony wcześniej VAT wraca w rozliczeniu, czyli obniża bieżące zobowiązanie. Szczegóły techniczne zapisu w pliku zwykle ustawia księgowa, bo pomyłka w polach JPK potrafi wywołać wezwanie do wyjaśnień.
Po stronie dłużnika, który odliczył VAT z tej faktury, pojawia się obowiązek skorygowania odliczenia. Zwykle następuje to w okresie, w którym upłynęło 90 dni, chyba że dłużnik zapłaci należność do końca tego okresu. Dlatego warto powiadomić kontrahenta, że zamierzasz skorzystać z ulgi.
Ulga na złe długi w PIT i CIT
W podatku dochodowym ulgę regulują art. 26i w ustawie o PIT w ISAP oraz art. 18f ustawy o CIT. Po 90 dniach od terminu płatności możesz zmniejszyć podstawę opodatkowania o kwotę niezapłaconej wierzytelności albo zwiększyć stratę. Robisz to w zaliczce na podatek dochodowy albo w zeznaniu rocznym za rok, w którym minęło 90 dni.
Jeśli klient zapłaci po skorzystaniu z ulgi, musisz ją odwrócić, czyli zwiększyć podstawę o zapłaconą kwotę. Dłużnik z kolei zwiększa swoją podstawę, jeśli zobowiązanie wciąż jest niezapłacone. Mogą też obowiązywać dodatkowe ograniczenia, na przykład przy transakcjach z podmiotami powiązanymi, oraz limit czasowy, który należy sprawdzić w przepisach. Przy ryczałcie zasady są inne, więc przed skorzystaniem z ulgi zapytaj księgową.
Przykład: faktura na 10 000 zł netto bez zapłaty
Wystawiasz fakturę na 10 000 zł netto z VAT 23%. Klient nie płaci, a od terminu płatności mija 90 dni. Przykład jest orientacyjny i zakłada podatek liniowy 19%:
| Co korygujesz | Kwota |
|---|---|
| VAT należny z faktury | 2 300 zł |
| Podatek dochodowy (19% od 10 000 zł) | 1 900 zł |
| Razem do odzyskania | 4 200 zł |
W praktyce wynik zależy od formy opodatkowania, momentu rozliczenia i tego, czy klient później zapłaci. Jeśli rozliczasz się skalą lub ryczałtem, kwota będzie inna. Porównanie form znajdziesz w naszym artykule o wyborze formy opodatkowania.
Jakie dokumenty warto zebrać przed korektą?
Urząd może poprosić o potwierdzenie, że należność jest nieuregulowana i że spełniasz warunki. Dlatego zbieraj dowody na bieżąco, a nie dopiero przy korekcie:
- ✓fakturę z jednoznacznym terminem płatności albo umowę z zapisem o terminie,
- ✓wyciągi z rachunku pokazujące brak wpłaty albo wpłatę tylko części należności,
- ✓wezwania do zapłaty i korespondencję z dłużnikiem, wraz z datami wysyłki,
- ✓w razie sporu: dokumenty z windykacji, rejestru długów lub z sądu.
Takie zestawienie ułatwia też pracę księgowej, bo od razu widać, które faktury kwalifikują się do ulgi i od kiedy.
Najczęstsze błędy przy uldze na złe długi
Najczęściej problemy wynikają nie z samej ulgi, tylko z pośpiechu albo braku pilnowania terminów. Warto uważać na kilka rzeczy:
- Liczenie 90 dni od daty faktury zamiast od terminu płatności. Zegar rusza dopiero po terminie z faktury albo z umowy.
- Brak statusu czynnego podatnika VAT w dniu poprzedzającym korektę, co zamyka drogę do ulgi w VAT.
- Sprzedaż wierzytelności po korekcie albo przed nią. Sprzedana wierzytelność przestaje spełniać warunki.
- Zapomniane odwrócenie korekty, gdy klient zapłaci. To częsty powód zaległości z odsetkami.
- Przekroczenie terminu 3 lat od końca roku wystawienia faktury, po którym ulga w VAT już nie przysługuje.
Jeśli masz kilka niezapłaconych faktur, zestaw je w jednej tabeli z terminem płatności, datą po 90 dniach i datą graniczną korekty. Dzięki temu żadna faktura nie przepadnie przez przeoczenie.
Ulga na złe długi krok po kroku
- Policz 90 dni od terminu płatności. Zapisz datę terminu i datę, od której możesz działać.
- Sprawdź warunki. Faktura niezapłacona i niesprzedana, 3 lata od końca roku wystawienia, status czynnego podatnika VAT.
- Przekaż dokumenty księgowej. Fakturę, dowód braku zapłaty i ewentualną korespondencję z dłużnikiem.
- Zrób korektę VAT w JPK_V7 i ujmij ulgę w podatku dochodowym w odpowiednim rozliczeniu.
- Informuj dłużnika o skorzystaniu z ulgi i dochodź należności, bo ulga nie kończy sprawy.
- Obserwuj płatności. Gdy klient zapłaci, wspólnie z księgową odwróć korektę.
Ważne
Przed zaległością chroni też biała lista i weryfikacja kontrahenta. Zobacz jak sprawdzić rachunek kontrahenta oraz policz odsetki za opóźnienie.
Podsumowanie: ulga na złe długi w praktyce
Ulga na złe długi pozwala odzyskać VAT i obniżyć podatek dochodowy od faktury, której klient nie zapłacił przez 90 dni od terminu. Warunki trzeba sprawdzić dokładnie, bo zależą od rodzaju odbiorcy, formy opodatkowania i terminów. Dlatego warto omówić każdą większą należność z księgową, zanim złożysz korektę. Informacje mają charakter ogólny i nie zastępują indywidualnej porady podatkowej. W ofercie ksiegowa360.pl księgowość JDG zaczyna się od 199 zł netto miesięcznie.
FAQ – ulga na złe długi: najczęściej zadawane pytania
Po jakim czasie można skorzystać z ulgi na złe długi?
Po 90 dniach od upływu terminu płatności faktury, o ile wierzytelność pozostaje niezapłacona i niesprzedana.
Ile mam czasu na korektę VAT?
Według obowiązujących przepisów korektę w VAT możesz zrobić w ciągu 3 lat od końca roku, w którym wystawiłeś fakturę. Sprawdź to w aktualnym tekście ustawy.
Czy ulga dotyczy faktur wystawionych konsumentom?
Tak, ale wymaga dodatkowych warunków, na przykład wpisu dłużnika do rejestru długów albo prawomocnego orzeczenia sądu skierowanego do egzekucji.
Co jeśli klient zapłaci po skorzystaniu z ulgi?
Musisz odwrócić korektę, czyli ponownie ująć VAT i przychód w rozliczeniu. Dlatego warto obserwować płatności po złożeniu korekty.
Czy dłużnik też musi coś skorygować?
Dłużnik, który odliczył VAT z faktury, ma obowiązek skorygować odliczenie, chyba że zapłaci należność w wymaganym terminie.
Porozmawiamy
o Twojej firmie
Wypełnij formularz – odezwiemy się, dobierzemy najlepsze rozwiązanie i przedstawimy indywidualną ofertę dopasowaną do Twoich potrzeb.
Odpowiemy możliwie szybko
zwykle w 24 godziny w dni robocze.
Dobierzemy odpowiedni pakiet
Na podstawie Twojej działalności i potrzeb.
Wszystko wyjasnimy krok po korku
Bez skomplikowanego języka i zbędnych formalności.
Proponowane posty
Okres wypowiedzenia umowy z biurem rachunkowym: ile trwa?
Ile trwa okres wypowiedzenia umowy z biurem rachunkowym, od kiedy go liczyć i co zrobić, gdy umowa o nim milczy? Sprawdź, zanim złożysz pismo.
B2B czy etat? Czy własna firma opłaca się w 2026 roku
B2B czy etat? Sprawdź, co naprawdę zostaje z kwoty na fakturze, jak wybrać formę opodatkowania i co zmieniają nowe uprawnienia PIP od 8 lipca 2026 r.