Słowniczek księgowy
FV
FV to po prostu faktura, czyli dokument potwierdzający sprzedaż usługi albo produktu. Jeśli wystawiasz klientowi fakturę za wykonaną usługę, to właśnie jest FV. Znajdują się na niej dane firmy, kwoty netto, VAT i brutto oraz termin płatności. Dla księgowości faktura jest podstawą do rozliczenia przychodu albo kosztu.
KPiR
KPiR to Księga Przychodów i Rozchodów. Jest to uproszczona forma ewidencji księgowej, w której zapisuje się przychody oraz koszty firmy. Często korzystają z niej jednoosobowe działalności gospodarcze. Przykład: wystawiasz fakturę sprzedaży i kupujesz paliwo do firmowego auta — oba zdarzenia mogą trafić do KPiR.
VAT
VAT to podatek doliczany do wielu produktów i usług. Najprościej mówiąc: jeśli sprzedajesz usługę za 100 zł netto i masz 23% VAT, klient płaci 123 zł brutto. Firma może być czynnym podatnikiem VAT albo korzystać ze zwolnienia, jeśli spełnia warunki. VAT trzeba dobrze rozliczać, bo pojawia się na fakturach, zakupach firmowych i deklaracjach.
PIT
PIT to podatek od dochodu albo przychodu osoby fizycznej, czyli na przykład właściciela jednoosobowej działalności gospodarczej. Jeśli prowadzisz JDG, to właśnie PIT dotyczy Twoich rozliczeń z urzędem skarbowym. Wysokość podatku zależy między innymi od wybranej formy opodatkowania, np. skali podatkowej, podatku liniowego albo ryczałtu. Przykład: zarabiasz na usługach, odejmujesz koszty i od tego liczony jest podatek.
CIT
CIT to podatek dochodowy, który dotyczy głównie spółek, na przykład spółki z o.o. Jeśli firma działa jako spółka, to jej dochód rozlicza się właśnie przez CIT. W praktyce oznacza to, że spółka płaci podatek od tego, co zarobi po odjęciu kosztów. Przykład: spółka wystawia faktury klientom, ponosi koszty i od zysku płaci CIT.
ZUS
ZUS to instytucja, do której przedsiębiorca opłaca składki społeczne i zdrowotne. Jeśli prowadzisz firmę, zwykle co miesiąc płacisz składki za siebie, a jeśli zatrudniasz pracowników — także za nich. ZUS obejmuje między innymi składkę zdrowotną, emerytalną, rentową i chorobową. Przykład: prowadzisz JDG i co miesiąc musisz zapłacić składki, nawet jeśli akurat masz mniej zleceń.
JPK
JPK to elektroniczny plik z danymi księgowymi, który trafia do urzędu skarbowego. Najczęściej przedsiębiorcy spotykają się z nim przy rozliczaniu VAT. W takim pliku urząd widzi między innymi informacje o fakturach sprzedaży i zakupów. Przykład: jeśli jesteś VAT-owcem, Twoja księgowa przygotowuje i wysyła JPK na podstawie dokumentów z danego miesiąca.
JPK_V7
JPK_V7 to konkretny rodzaj pliku JPK, który dotyczy rozliczenia VAT. Łączy w sobie ewidencję VAT i deklarację VAT, czyli urząd dostaje jeden elektroniczny plik zamiast kilku osobnych dokumentów. Składają go czynni podatnicy VAT. Przykład: jeśli wystawiasz faktury z VAT, to dane z tych faktur trafiają do JPK_V7.
NIP
NIP to numer podatkowy firmy. Używasz go na fakturach, w umowach, w kontaktach z urzędem skarbowym i z kontrahentami. Jeśli ktoś chce wystawić Ci fakturę firmową, najczęściej poprosi właśnie o NIP. Przykład: kupujesz laptopa na firmę — podajesz NIP, żeby faktura była wystawiona na działalność.
REGON
REGON to numer nadawany firmie przez urząd statystyczny. Nie używa się go tak często jak NIP-u, ale nadal może pojawiać się w dokumentach, formularzach albo bazach firm. Pomaga identyfikować przedsiębiorstwo w rejestrach publicznych. Przykład: zakładasz firmę i oprócz NIP-u otrzymujesz także REGON.
CEIDG
CEIDG to rejestr jednoosobowych działalności gospodarczych. To właśnie tam rejestruje się JDG, zmienia dane firmy, zawiesza działalność albo ją wznawia. Jeśli prowadzisz jednoosobową firmę, Twoje dane znajdują się w CEIDG. Przykład: zmieniasz adres działalności — aktualizujesz go właśnie w CEIDG.
KRS
KRS to Krajowy Rejestr Sądowy. Trafiają tam między innymi spółki z o.o., fundacje i stowarzyszenia. Jeśli prowadzisz spółkę, to jej dane są widoczne właśnie w KRS. Przykład: kontrahent chce sprawdzić, kto jest prezesem spółki — może znaleźć tę informację w KRS.
Chcesz zmienić biuro rachunkowe albo zakładasz firmę? Pomożemy Ci zacząć.
Pomożemy Ci zmienić biuro rachunkowe i rozpocząć współpracę bez stresu.
Przenieś swoją firmę do nas
Pomożemy Ci zmienić biuro rachunkowe i rozpocząć współpracę bez stresu.
Załóż z nami JDG za 0zł *
Doradzimy formę i przygotujemy firmę do księgowości online.
Załóż z nami spółkę z o.o.
Pomożemy Ci przejść przez pierwsze formalności, wyjaśnimy obowiązki.
*Pomoc w założeniu JDG za 0zł, przy podpisaniu umowy
*Pomoc w założeniu spółki z o.o. 399zł
Najważniejsze skróty związane z dokumentami firmowymi
BO
Bilans Otwarcia – BO to bilans otwarcia, czyli stan firmy na początek danego okresu, najczęściej roku obrotowego. Pokazuje, z czym firma zaczyna nowy okres rozliczeniowy: jaki ma majątek, zobowiązania i kapitał. Można powiedzieć, że to finansowy punkt startowy firmy. Przykład: na początku roku księgowość sprawdza, ile firma ma środków, należności, zobowiązań i majątku — to właśnie może znaleźć się w BO.
DK
Dowód księgowy – DK to dowód księgowy, czyli dokument, na podstawie którego można coś zaksięgować. Bez dowodu księgowego księgowość nie powinna wpisywać operacji do ewidencji. Dowodem może być faktura, wyciąg bankowy, raport kasowy, nota księgowa albo inny dokument potwierdzający dane zdarzenie. Przykład: kupujesz telefon do firmy i dostajesz fakturę — ta faktura jest dowodem księgowym.
KP
Kasa przyjmie – To dokument potwierdzający, że firma przyjęła gotówkę do kasy. Używa się go wtedy, gdy klient albo inna osoba wpłaca pieniądze gotówką, a nie przelewem. Przykład: klient płaci gotówką za usługę, więc firma wystawia KP jako potwierdzenie przyjęcia pieniędzy.
KW
Kasa wyda – To dokument potwierdzający wypłatę gotówki z kasy firmowej. Można powiedzieć, że jest odwrotnością KP. Przykład: pracownik dostaje z kasy gotówkę na drobne zakupy firmowe, więc firma wystawia KW, żeby potwierdzić wydanie pieniędzy.
LT
LT to dokument likwidacji środka trwałego. Pojawia się wtedy, gdy firma wycofuje z używania składnik majątku, na przykład komputer, maszynę, samochód albo inne wyposażenie. Powodem może być zużycie, uszkodzenie, sprzedaż albo brak przydatności. Przykład: stary firmowy laptop przestał działać i nie opłaca się go naprawiać — księgowość może przygotować dokument LT.
PK
PK to polecenie księgowania. Jest to wewnętrzny dokument księgowy, używany wtedy, gdy trzeba zaksięgować coś, czego nie potwierdza zwykła faktura. Może dotyczyć korekt, przeksięgowań, amortyzacji albo rozliczeń wewnętrznych. Przykład: księgowa nalicza miesięczną amortyzację firmowego samochodu i księguje ją właśnie przez PK.
MM
MM to przesunięcie międzymagazynowe. Oznacza przeniesienie towaru albo materiałów z jednego magazynu firmy do drugiego. Nie jest to sprzedaż, bo towar nadal zostaje w tej samej firmie. Przykład: firma ma magazyn w Warszawie i magazyn w Krakowie. Jeśli część produktów jedzie z Warszawy do Krakowa, można wystawić dokument MM.
NK
NK to nota księgowa. Służy do dokumentowania operacji, które nie są typową fakturą VAT. Może dotyczyć na przykład obciążenia kontrahenta, kary umownej albo rozliczenia, które nie pasuje do zwykłej faktury. Przykład: kontrahent spóźnił się z realizacją umowy i firma nalicza mu karę — może wystawić notę księgową.
NKOR
NKOR to nota korygująca. Używa się jej do poprawiania wybranych błędów na fakturze, najczęściej formalnych. Może chodzić na przykład o literówkę w nazwie firmy, błędny adres albo nieprawidłowy numer NIP. Przykład: na fakturze wpisano złą nazwę odbiorcy, ale kwoty się zgadzają — taki błąd można poprawić notą korygującą.
PT
PT to przekazanie środka trwałego. Jest to dokument związany z wprowadzeniem albo przekazaniem składnika majątku trwałego w firmie. Dotyczy na przykład maszyn, urządzeń, samochodów albo większego wyposażenia. Przykład: firma otrzymuje sprzęt, który ma zostać wpisany do ewidencji środków trwałych — wtedy może pojawić się dokument PT.
PZ
PZ oznacza „przyjęcie zewnętrzne”. To dokument magazynowy, który potwierdza przyjęcie towaru albo materiałów z zewnątrz do magazynu. Najczęściej pojawia się przy dostawach od kontrahentów. Przykład: sklep zamawia 100 sztuk produktu od hurtowni, towar przyjeżdża do magazynu i firma wystawia PZ.
RK
RK to raport kasowy. Pokazuje, co działo się z gotówką w kasie firmy: ile pieniędzy wpłynęło, ile wypłacono i jaki jest stan końcowy. Jest potrzebny tam, gdzie firma obsługuje płatności gotówkowe. Przykład: w danym dniu firma przyjęła gotówkę od klientów i wypłaciła pieniądze na drobne zakupy — wszystko trafia do RK.
RMK
RMK to rozliczenia międzyokresowe kosztów. Brzmi technicznie, ale chodzi o prostą zasadę: koszt powinien być rozliczony w tym okresie, którego faktycznie dotyczy. Jeśli płacisz dziś za coś, co obejmuje kilka miesięcy albo cały rok, księgowość może rozłożyć ten koszt w czasie. Przykład: firma płaci z góry za roczny abonament programu — zamiast wrzucać całość w jeden miesiąc, koszt można rozliczać stopniowo.
SAD
SAD to dokument celny używany przy imporcie albo eksporcie towarów. Pojawia się wtedy, gdy firma ma do czynienia z odprawą celną, szczególnie przy handlu z krajami spoza Unii Europejskiej. Przykład: firma sprowadza towar z Chin — przy formalnościach celnych może pojawić się dokument SAD.
WB
Wyciąg bankowy – Pokazuje wszystkie operacje na rachunku firmowym: wpływy, przelewy, opłaty bankowe, wypłaty i saldo. Dla księgowości jest ważny, bo potwierdza rzeczywisty przepływ pieniędzy. Przykład: klient zapłacił za fakturę przelewem — księgowość widzi tę wpłatę właśnie na WB.
WZ
Wydanie zewnętrzne – To dokument magazynowy potwierdzający wydanie towaru z magazynu na zewnątrz, najczęściej do klienta. WZ nie jest tym samym co faktura — pokazuje przede wszystkim, że towar został fizycznie wydany. Przykład: hurtownia wydaje klientowi zamówione produkty i wystawia dokument WZ.
ZOiS
ZOiS to zestawienie obrotów i sald. To dokument księgowy pokazujący, co działo się na kontach księgowych w danym okresie. Widać w nim między innymi saldo początkowe, obroty i saldo końcowe. Przykład: księgowa chce sprawdzić, czy zapisy w księgach się zgadzają — może przygotować właśnie ZOiS.
Najważniejsze skróty podatkowe i rozliczeniowe
AML
Anti Money Laundering – to zasady przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu nielegalnych działań. Dotyczą między innymi instytucji finansowych, biur rachunkowych i firm, które muszą sprawdzać swoich klientów oraz transakcje. W praktyce chodzi o to, żeby utrudnić ukrywanie pieniędzy pochodzących z nielegalnych źródeł. Przykład: biuro rachunkowe może poprosić klienta o dodatkowe dane, żeby spełnić obowiązki AML.
FE
FE oznacza stałe miejsce prowadzenia działalności. Chodzi o sytuację, w której firma ma w danym kraju realne zaplecze do działania, na przykład biuro, pracowników, sprzęt albo magazyn. To ważne przy podatkach i rozliczeniach międzynarodowych. Przykład: zagraniczna firma ma w Polsce biuro i pracowników obsługujących klientów — może to oznaczać stałe miejsce prowadzenia działalności w Polsce.
FP
Fundusz Pracy – Jest związany ze składkami odprowadzanymi za osoby zatrudnione. Pieniądze z Funduszu Pracy służą między innymi finansowaniu działań związanych z rynkiem pracy. Przykład: pracodawca zatrudnia pracownika na umowę o pracę, a przy naliczaniu wynagrodzenia mogą pojawić się składki na FP.
GTU
Grupy towarów i usług – specjalne oznaczenia stosowane przy wybranych rodzajach sprzedaży. Dotyczą towarów i usług, które wymagają dokładniejszego oznaczenia w rozliczeniach VAT. Nie każda faktura ma oznaczenie GTU — obowiązek dotyczy tylko określonych transakcji. Przykład: firma sprzedaje towary objęte specjalnym oznaczeniem, więc księgowość musi wskazać odpowiedni kod GTU.
KSeF
Krajowy System e-Faktur – służy do wystawiania, odbierania i przechowywania faktur ustrukturyzowanych, czyli faktur w określonym elektronicznym formacie. Można powiedzieć, że to centralny system do obsługi e-faktur. Przykład: firma wystawia fakturę w programie księgowym, a dokument trafia do KSeF i może być odebrany przez kontrahenta.
KŚT
Klasyfikacja Środków Trwałych – pomaga uporządkować firmowy majątek, taki jak samochody, maszyny, budynki, komputery albo inne urządzenia. Dzięki KŚT wiadomo, do jakiej grupy przypisać dany środek trwały. Przykład: firma kupuje samochód osobowy i księgowość przypisuje go do odpowiedniej grupy KŚT.
LIFO
LIFO to metoda wyceny zapasów, której nazwa oznacza „ostatnie weszło, pierwsze wyszło”. W uproszczeniu zakłada się, że najpierw wydawane są te towary, które trafiły do magazynu najpóźniej. To metoda używana przy analizie i wycenie magazynu. Przykład: firma kupuje ten sam produkt w różnych cenach, a przy LIFO przyjmuje się, że najpierw schodzą najnowsze dostawy.
MW
Magazyn walut – Przydaje się firmom, które mają rachunki walutowe albo rozliczają się z kontrahentami w obcych walutach. Pomaga kontrolować środki w walucie i rozliczać różnice kursowe. Przykład: firma otrzymuje płatności w euro i płaci dostawcom w euro — magazyn walut pomaga prawidłowo rozliczyć te operacje.
NKUP
NKUP oznacza koszty niestanowiące kosztów uzyskania przychodu. Prościej mówiąc: to wydatki, których nie można odliczyć od podstawy opodatkowania. Taki wydatek może pojawić się w firmie, ale nie zawsze obniży podatek. Przykład: firma zapłaciła karę albo odsetki, których przepisy nie pozwalają zaliczyć do kosztów podatkowych — wtedy może to być NKUP.
OSS
OSS to procedura rozliczania VAT w Unii Europejskiej. Jest szczególnie ważna dla firm, które sprzedają towary albo usługi konsumentom z innych krajów UE. Dzięki OSS można rozliczać VAT z takiej sprzedaży w jednym kraju, zamiast rejestrować się osobno w wielu państwach. Przykład: polski sklep internetowy sprzedaje produkty klientom z Niemiec, Czech i Francji — OSS może uprościć rozliczenia.
PKWiU
Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług – jest to system kodów, który pomaga określić, jakiego rodzaju produkt albo usługę sprzedaje firma. Może mieć znaczenie przy podatkach, stawkach VAT i dokumentach urzędowych. Przykład: firma świadczy określoną usługę i musi sprawdzić, jak ją prawidłowo sklasyfikować — wtedy może korzystać z PKWiU.
WNT
Wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów – chodzi o zakup towarów z innego kraju Unii Europejskiej, gdy towar trafia do Polski. Taka transakcja wymaga odpowiedniego rozliczenia podatkowego. Przykład: polska firma kupuje sprzęt od kontrahenta z Niemiec i sprowadza go do Polski — taka transakcja może być WNT.
Najważniejsze skróty kadrowe i płacowe
UoP
Umowa o pracę – UoP to podstawowa forma zatrudnienia pracownika. Wiąże się z obowiązkami kadrowymi, podatkowymi i składkowymi.
UZ
Umowa zlecenie – Umowa zlecenie to popularna forma współpracy cywilnoprawnej. Może wiązać się z obowiązkiem naliczania składek ZUS.
UoD
Umowa o dzieło – Umowa o dzieło dotyczy wykonania konkretnego rezultatu, na przykład projektu, grafiki czy tekstu.
PPK
Pracownicze Plany Kapitałowe – PPK to system oszczędzania dla pracowników, w którym mogą uczestniczyć pracownik, pracodawca i państwo.
Najważniejsze skróty związane z księgowością online
AI
AI to sztuczna inteligencja. W księgowości może pomagać w analizowaniu danych, wykrywaniu błędów, porządkowaniu dokumentów albo automatyzowaniu części pracy. Nie zastępuje całkowicie księgowego, ale może ułatwić wykonywanie powtarzalnych zadań. Przykład: system zauważa, że na fakturze może być błędna kwota VAT i oznacza dokument do sprawdzenia.
OCR
OCR to technologia odczytywania danych z dokumentów. Program rozpoznaje tekst na skanie, zdjęciu albo pliku PDF i zamienia go na dane cyfrowe. W księgowości OCR często pomaga przy fakturach. Przykład: wrzucasz zdjęcie faktury do programu, a OCR odczytuje numer faktury, datę, kwotę i dane sprzedawcy.
e-faktura
E-faktura to faktura w formie elektronicznej. Może być przesyłana online i przechowywana cyfrowo.
EOD
CRM to system do zarządzania relacjami z klientami. Nie jest typowo księgowy, ale często pomaga firmom w obsłudze sprzedaży i kontaktów z klientami.EOD to elektroniczny obieg dokumentów. Oznacza, że dokumenty krążą w firmie cyfrowo, zgodnie z ustalonym procesem. Zamiast nosić fakturę z biurka na biurko, można ją zaakceptować online. Przykład: faktura kosztowa trafia do systemu, kierownik ją zatwierdza, a księgowość widzi, że można ją zaksięgować.
ERP
ERP to system do zarządzania firmą. Może obejmować wiele obszarów działalności, takich jak księgowość, sprzedaż, magazyn, kadry, płace czy produkcja. Dzięki temu dane z różnych działów są w jednym miejscu. Przykład: dział sprzedaży wystawia fakturę, magazyn widzi wydanie towaru, a księgowość ma dane do rozliczenia.
Porozmawiamy
o Twojej firmie
Wypełnij formularz – odezwiemy się, dobierzemy najlepsze rozwiązanie i przedstawimy indywidualną ofertę dopasowaną do Twoich potrzeb.